Thứ sáu ngày 28 tháng 1 năm 2022 | 15:58

Bác Hồ thăm và chúc Tết người nghèo đêm Giao thừa

Nhân dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần, chúng tôi xin giới thiệu bài viết Bác Hồ thăm và chúc Tết người nghèo đêm Giao thừa của Giảng viên Nguyễn Thị Thơm - Trường Cán bộ Quản lý GTVT.

Bác Hồ  thăm và chúc Tết gia đình ông Trần Công Tốt, công nhân Nhà máy Điện Hà Nội,

ngày 27/01/1960 (đêm giao thừa Tết Nguyên đán Canh Tý).  Ảnh: Tư liệu.

Sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công, Tết nào Bác Hồ cũng dành thời gian đi thăm hỏi, tặng quà, chúc Tết những người có công với nước, những gia đình nghèo khó, con em các dân tộc và đồng bào miền núi. Những nơi Bác đến thăm đều do lãnh đạo các địa phương chuẩn bị trước và dẫn Bác cùng đi. Nhưng năm Nhâm Dần (1962), trước Tết khoảng một tháng, Bác Hồ mời đồng chí Phan Văn Xoàn đến và giao nhiệm vụ là tìm cho Bác một gia đình nghèo nhất ở Hà Nội, để Tết Bác đến thăm.

  "Xuân về xin có một bài ca

Gửi chúc đồng bào cả nước ta…"

Sinh thời, mỗi khi Tết đến xuân về vào thời khắc thiêng liêng chuyển giao giữa năm cũ và năm mới Bác Hồ thường đọc thơ chúc Tết đồng bào, chiến sĩ cả nước. Và Người cũng giữ thói quen vào đêm giao thừa, sáng mồng một tết đi thăm hỏi, chúc tết đồng bào, đồng chí nhân dịp năm mới. Tối 30 tết năm Nhâm Dần (tức là ngày 5 tháng 2 năm 1962) sau khi cùng Lãnh đạo thành phố Hà Nội đi thăm một số gia đình và vui tết với thiếu nhi tại Cung văn hóa gần hồ Hoàn Kiếm, Bác nói với đồng chí Trần Duy Hưng -  Chủ tịch ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội để Bác tự đi thăm một số gia đình nữa.

Những năm trước khi đi thăm, tặng quà, chúc tết những người có công với nước, những gia đình nghèo, con em các dân tộc và đồng bào miền núi… đều do  lãnh đạo các địa phương chuẩn bị trước và dẫn Bác đi cùng. Nhưng năm 1962, trước Tết khoảng một tháng, Bác Hồ mời đồng chí Phan Văn Xoàn đến và giao nhiệm vụ là tìm cho Bác một gia đình nghèo nhất ở Hà Nội, để Tết Bác đến thăm.

Cùng đi với Bác có đồng chí Vũ Kỳ - thư ký riêng của Bác và đồng chí Phan Văn Xoàn (Cục Cảnh vệ). Đoàn đến thăm gia đình chị Nguyễn Thị Chín - người nghèo nhất của Hà Nội ở ngõ Hàng Chĩnh phố Lý Thái Tổ gần ngay bên hồ Hoàn Kiếm. Để việc đi thăm diễn ra tự nhiên và bảo đảm an toàn nên không báo trước. Đường từ đầu ngõ vào đến nhà chị Chín ngày ấy rất xấu, lồi lõm khó đi và cách xa chừng mấy chục mét, lại tối, chỉ có ánh đèn từ các nhà hai bên hắt ra.

Đêm 30 Tết, trời rét căm căm, Bác bước xuống khỏi xe rồi cùng đoàn đi bộ vào trong ngõ tối. Nhà chị Tín vẻn vẹn chỉ có một gian hẹp, đơn sơ, tuềnh toàng. Vào đến nhà thấy mấy đứa trẻ đang ngồi chơi trên cái phản gỗ kê ở một góc. Trong nhà chưa thấy có cái gì của không khí ngày tết, trên bàn thờ vẫn thấy lạnh tanh, không có hương khói, bánh trái gì hết. Chồng chị Chín  đã mất từ lâu, để lại cho chị 5 đứa con thơ dại. Chị làm rất nhiều việc để có tiền nuôi con. Sắp đến giao thừa mà chị vẫn tranh thủ đi gánh nước thuê kiếm thêm mấy đồng đong gạo. Toàn bộ câu chuyện đến thăm nhà chị Chín: " Bác không  thăm những người như mẹ con thím thì còn thăm ai? " theo lời kể của  đồng chí Phan Văn Xoàn in trong tập: " Những mẩu chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia sự thật phát hành năm 2021, thật xúc động:

"Thấy người lạ, mấy em quay ra nhìn tôi. Em lớn, cặp mắt như dò hỏi nhưng vẫn lễ phép:

- Cháu chào Bác ạ !

- Mẹ cháu đâu? - Tôi vội hỏi.

- Bác ạ, bác hỏi gì cháu?- Chị Chín từ trong bếp đi ra, vai quẩy đôi thùng, có lẽ chị đi gánh nước để sớm mai khỏi bị “dông”.

Chị vừa trả lời vừa nhìn tôi hơi ngạc nhiên, tôi vội bảo:

- Chị ạ, chị ở nhà…

Chị Chín vẻ lo lắng, quay lại nhìn lũ trẻ. Hình như chị lo lũ trẻ nghịch dại nên cán bộ tới chăng? Tôi vội bảo thêm:

- Chị ở nhà, có khách đến thăm Tết đấy!

Vừa lúc ấy, Bác đã bước vào. Chị Chín sửng sốt nhìn Bác. Chiếc đòn gánh bỗng rơi khỏi vai chị. Chiếc thùng sắt gieo xuống đất kêu loảng xoảng. Tôi vội xếp lại hộ chị. Mấy cháu nhỏ kêu lên: “Bác Hồ, Bác Hồ” rồi chạy lại quanh Bác.

Lúc này chị Chín mới như chợt tỉnh, chị chạy tới ôm choàng lấy Bác và bổng nhiên khóc nức nở. Đôi vai gầy sau làn áo nâu bạc rung lên từng đợt.

Bác đứng lặng, hai tay Người nhẹ nhẹ vuốt lên mái tóc chị Chín. Chờ cho chị bớt xúc động, Người an ủi:

- Năm mới sắp đến, Bác đến thăm thím, sao thím lại khóc?

Tuy cố nén, nhưng chị Chín vẫn không ngừng thổn thức, chị nói:

- Có bao giờ…có bao giờ Chủ tịch nước lại tới thăm nhà chúng con…, mà bây giờ mẹ con chúng con lại được thấy Bác ở nhà. Con cảm động quá! Mừng quá…thành ra con khóc…

Bác nhìn chị Chín, nhìn các cháu một cách trìu mến và bảo:

- Bác không tới thăm những người như mẹ con thím, thì còn thăm ai?

Người xoa đầu các cháu và cho các cháu kẹo, rồi hỏi chị Chín:

- Thím hiện nay làm gì?

- Dạ, cháu làm phu khuân vác ở Văn Điển ạ!

- Như vậy là làm công nhân chứ! Sao lại gọi là phu?

- Vâng ạ, cháu trót quen miệng như trước kia.

- Thím vẫn chưa có công việc ổn định à?

- Dạ, cháu đã ngoài ba mươi tuổi, lại kém văn hóa nên tìm việc có nghề nghiệp cũng khó.

Bác quay nhìn đồng chí Phó bí thư Thành ủy và đồng chí Chủ tịch Ủy ban hành chính thành phố Hà Nội. Bác lại hỏi:

- Mẹ con thím có bị đói không?

- Thưa Bác, hồi Tây còn ở đây thì dẫu có cả bố cháu cũng vẫn đói ạ! Bây giờ bố cháu mất rồi, nhưng đói thì không ngại, rét cũng không lo, song việc chi tiêu thì còn chắt chiu lắm ạ!

Nói tới đây chị lại rơm rớm nước mắt.

Bác chỉ vào cháu lớn nhất và hỏi:

- Cháu có đi học không?

- Dạ, cháu đang học lớp bốn ạ! Cháu nó vất vả lắm! Sáng đi học, chiều về phải trông các em và đi bán kem, hoặc bán lạc rang để đỡ đần cháu…Còn cháu thứ hai thì học lớp ba, cháu thứ ba học lớp hai. Dạ, khó khăn nhưng vợ chồng cháu trước đã dốt nát, nay cũng phải cố cho các cháu đi học.

Bác tỏ ý bằng lòng. Người ân cần dặn dò việc làm ăn và việc học tập cho các cháu. Nhân dân trong ngõ đã tới quây quần trước sân. Bác bước ra thăm hỏi và chúc Tết bà con. Mọi người cùng mẹ con chị Chín theo tiễn Bác ra xe. Khi chiếc xe từ từ lăn bánh, mấy mẹ con chị vẫy chào Bác, nhưng nét mặt chị Chín vẫn bàng hoàng như việc Bác vào thăm Tết nhà chị không rõ là thật hay hư.

Trên xe về Phủ Chủ tịch, vầng trán mênh mông của Người còn đượm những nét suy nghĩ.

Tôi khẽ trình bày với Bác:

- Thưa Bác, năm nay Thành ủy Hà Nội đã để ra mười vạn đồng trợ cấp cho các gia đình túng thiếu.

Bác quay lại nhìn tôi rồi bảo:

- Bác biết, nhưng muốn cho mọi người vui Tết, trước hết phải lo cho ai cũng có việc làm. Phải chú ý những người có khó khăn đặc biệt."

Sáu mươi năm đã trôi qua, nhưng chuyện: " Bác không  thăm những người như mẹ con thím thì còn thăm ai?" vẫn khiến chúng ta bồi hồi, xúc động. Cả cuộc đời hoạt động của Bác đều vì Nước, vì  Dân. Bác luôn giành tất cả tình cảm, sự quan tâm, chia sẻ của mình tới Nhân dân. Bởi vì: " Người là cha, là Bác, là anh. Quả tim lớn lọc trăm dòng máu đỏ" Với Bác yêu dân tức là luôn đặt lợi ích của Nhân dân lên trên hết, trước hết phải trọng dân, tin dân, học dân, hỏi dân, hiểu dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân, thương dân, hòa mình với quần chúng Nhân dân thành một khối, nắm vững dân tình, dân tâm, dân ý; quan tâm dân quyền, dân sinh.

Tình cảm rộng lớn đó, trước hết dành cho những người nghèo khổ, những người lao động bị áp bức. Vào những năm đầu lập nước, khi trả lời phỏng vấn của các nhà báo nước ngoài ngày 21-1-1946, Người đã nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành” Người nhấn mạnh: “Chúng ta tranh được tự do, độc lập rồi mà dân cứ chết đói, chết rét, thì tự do, độc lập cũng không làm gì. Dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, của độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ”, Người yêu cầu Chính phủ cần thực hiện ngay:

1. Làm cho dân có ăn.

2. Làm cho dân có mặc.

3. Làm cho dân có chỗ ở.

4. Làm cho dân có học hành.”

Trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời (3/9/1945), Bác đặt ra một số nhiệm vụ cấp bách, yêu cầu Chính phủ chỉ đạo giải quyết ngay là: Phát động phong trào tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm, tổ chức quyên góp gạo “Hũ gạo tiết kiệm” cứu dân nghèo; phát động phong trào Bình dân học vụ, xóa nạn mù chữ.

Người chỉ rõ: “Dân đủ ăn, đủ mặc thì chính sách của Đảng và Chính phủ đưa ra sẽ dễ dàng thực hiện. Nếu dân đói, rét, dốt, bệnh thì chính sách của ta dù có hay đến mấy cũng không thực hiện được”. Người khẳng định: Nếu cán bộ không đặt quyền lợi của dân lên trên hết, không hành động theo phương châm “việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân phải hết sức tránh” thì “trọng dân” chỉ là sáo ngữ mà thôi.

 Theo Bác tôn trọng Nhân dân có nhiều cách, “không phải ở chỗ chào hỏi kính thưa có lễ phép mà đủ. Không được phung phí nhân lực vật lực của dân, Khi huy động nên vừa phải, không nên nhiều quá lãng phí vô ích. Phải khôn khéo tránh điều gì có hại cho đời sống nhân dân. Biết giúp đỡ Nhân dân cũng là biết tôn trọng dân”

Trong hội nghị thi đua Bác đã nói:" Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền" và Bác chính là tấm gương sáng đó. Cho dù thời gian có chảy trôi thì chuyện " Bác không  thăm những người như mẹ con thím thì còn thăm ai?" vẫn còn nguyên giá trị. Giá trị về tình thương yêu bao la, tình đoàn kết, sự sẻ chia, lá lành đùm lá rách, tương thân tương ái; về trách nhiệm của người đứng đầu: “nhiệm vụ của chính quyền dân chủ là phục vụ nhân dân”. cán bộ đảng viên “là người lãnh đạo và là người đày tớ thật trung thành của nhân dân”, tức là phải tận tâm, tận lực phục vụ Nhân dân. Trong mọi hoạt động, cán bộ, đảng viên phải luôn đặt lợi ích nhân dân lên trên, lên trước lợi ích của cá nhân. " Trong Di chúc để lại cho toàn Đảng, toàn dân trước lúc đi xa, Bác căn dặn: “Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và văn hoá, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân”; phải có “kế hoạch xây dựng lại thành phố và làng mạc đẹp đẽ, đàng hoàng hơn trước chiến tranh. Khôi phục và mở rộng ngành kinh tế”. Đây chính là sự tổng kết về mục tiêu của chủ nghĩa xã hội đồng thời thể hiện rõ quan điểm Hồ Chí Minh về chăm lo đời sống Nhân dân.

Bác đã đi xa 53 năm, Giao thừa Bác chọn đến thăm người nghèo nhất (Gia đình chị Nguyễn Thị Chín) cũng đã 60 năm. Nhưng sao, trong lòng mỗi chúng ta vẫn cảm nhận đó là chuyện của Giao thừa năm nay. Bời vì, trong những năm qua Đảng và nhà nước ta luôn đề cao: “Nước lấy dân làm gốc; gốc có vững, cây mới bền, xây lầu thắng lợi trên nền Nhân dân”.Và đã trở thành truyền thống, cứ mỗi độ Tết đến Xuân về, các hoạt động chăm lo Tết cho người nghèo được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động nhằm trao quà Tết cho hộ nghèo, giúp hộ nghèo đón một cái Tết cổ truyền dân tộc thêm đầm ấm, vui vẻ và hạnh phúc.

Và cũng bởi vì  mỗi chúng ta đều một lòng yêu kính và nguyện học tập làm theo Bác: 

                     "Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi
                           Vững như muôn ngọn dải Trường Sơn."

Giảng viên. Nguyễn Thị Thơm - Trường Cán bộ Quản lý GTVT

Gửi bình luận của bạn

Code
  • Ngày :
máy làm đá viên | tủ nấu cơm | máy làm đá